Küpe numarası ve hayvan kimliği: bir numara, bir hayvan
Küpe numarası, bir hayvanın aşısını, doğumunu ve satışını o hayvana bağlayan anahtardır. Numarayı her seferinde aynı biçimde yazın; türünü, cinsiyetini, doğum tarihini ve biliyorsanız ana ile baba küpesini ekleyin. Küpe değişirse bunu not edin. Böylece hayvanın doğumdan satışa kadar tek ve kesintisiz bir geçmişi olur.
Bu içerik bilimsel açık kaynak makalelerden derlenmiştir.
Referans değerleri ve temeli
| Öğe ve hesap temeli | Değer |
|---|---|
| Küpe numarası | Hayvanın asıl kimliği; yazmadan önce kulaktaki küpeyle karşılaştırın |
| Tür ve cinsiyet | Sığır, koyun veya keçi; dişi, erkek veya bilinmiyor |
| Irk | İsterseniz yazın; her ırkı hep aynı biçimde yazın |
| Doğum tarihi | Kesin tarih; satın alınan hayvanda bilinen en yakın tarih |
| Ana ve baba küpesi | Biliyorsanız yazın; yavrunun anası belli olur |
| Durum | Aktif, satıldı, öldü, kesildi veya kayıp |
Her hayvanın neden tek ve net bir numarası olmalı?
Sürü kaydı, hayvanları birbirinden ayıran numara kadar güvenilirdir. İki hayvan aynı numarayı taşırsa ya da aynı hayvan iki farklı yazımla girilirse aşı tarihleri, doğumlar ve satışlar yanlış hayvana yazılır; sonradan hangisinin kime ait olduğunu çözmek neredeyse imkânsız olur. Küpe numarası için tek bir biçim seçin, örneğin yalnızca rakamlar, ve numarayı küpede nasıl basılıysa öyle yazın. Hayvanı ya da yaptığınız işlemi girerken numarayı hafızadan değil, kulaktaki küpeden okuyun. FAO’nun anlattığı kimlik ve izlenebilirlik sistemleri her hayvana verilen tek bir numaraya dayanır; küçük bir aile işletmesinde de aynı mantık geçerlidir.
Her hayvan için hangi bilgileri yazmalısınız?
Ahırda evrak aramadan bildiklerinizle başlayın: küpe numarası, tür, cinsiyet ve hayvanın bulunduğu sürü ya da grup. Irkını ve doğum tarihini biliyorsanız ekleyin. Çiftlikte doğan buzağıda ana küpesini doğum günü girin; bu tek bilgi, yıllar sonra hangi ineğin elinizde tuttuğunuz ya da sattığınız buzağıları verdiğini gösterir. Baba küpesi, bilinen bir boğa ya da kayıtlı suni tohumlama kullandığınızda işe yarar. Bilmediğiniz bilgiyi tahminle doldurmayın, boş bırakın; dürüst bir boşluğu düzeltmek, yanlış bir değeri düzeltmekten kolaydır.
Satın alınan hayvanlar
Hayvanın taşıdığı küpe numarasını, satın aldığınız tarihi ve bilinen en yakın doğum tarihini yazın. Eski küpe düşmedikçe ya da okunmaz hale gelmedikçe yeni küpe takmayın.
Çiftlikte doğan buzağılar
Buzağıyı ilk günlerde, grup bölmesine almadan önce, ana küpesi, doğum tarihi ve cinsiyetiyle birlikte kaydedin.
Küpe düşer ya da değişirse ne yapmalısınız?
Yeni küpe takılan hayvan için ikinci bir kayıt açmayın. Küpe değişikliğini hayvanın mevcut kaydına tarihiyle, eski ve yeni numarasıyla birlikte işleyin; önceki aşılar, tedaviler ve tohumlamalar hayvanın üzerinde kalır. Küpe düşmüş ve numara okunmuyorsa hayvanı ana küpesinden, doğum tarihinden, cinsiyetinden ve grubundan tanıyın, sürüyü iyi bilen biriyle doğrulayın; yeni küpeyi ancak ondan sonra takın. Kimliği kimin doğruladığını da yazın, karar sonradan kontrol edilebilsin.
Sürüden çıkan hayvanın kaydı ne olur?
Kaydı silmeyin, hayvanın durumunu değiştirin. Satıldı, öldü, kesildi ve kayıp ayrı durumlardır; hangisini seçerseniz seçin, raporlarda, o hayvanın gelir giderinde ya da alıcının veya denetimin sorusunda ihtiyaç duyacağınız bütün geçmiş korunur. Böylece aktif sürü listeniz kısa ve güncel kalır, eski hayvanları da istediğinizde bulursunuz. Ayda bir bu listeyi ahırda gerçekten saydığınız hayvanlarla karşılaştırın; aradaki fark, girilmemiş bir çıkışı ya da iki kez yazılmış bir küpeyi gösterir.
Çiftlikten sorular
İki hayvan aynı küpe numarasını taşıyabilir mi?
Aynı sürüde taşımamalı, çünkü çift numara iki hayvanın geçmişini birbirine karıştırır. Yazmadan önce küpeye bakın; çift numara görürseniz hemen düzeltin.
Küpesi düşen hayvana ne yapmalıyım?
Hayvanı ana küpesinden, doğum tarihinden, cinsiyetinden ve grubundan tanıyın; yeni küpeyi takın ve değişikliği mevcut kaydına işleyin.
Satın aldığım hayvanın doğum tarihini bilmiyorsam ne yazmalıyım?
Bilinen en yakın tarihi yazın. Yaklaşık bir tarih boş bırakmaktan daha işe yarar, sonradan da düzeltebilirsiniz.
Satılan hayvanın kaydını silmeli miyim?
Hayır, durumunu satıldı olarak değiştirin. Hayvan aktif listeden çıkar, geçmişi olduğu gibi kalır.
SürüCep nasıl yardımcı olur?
Hayvanlarınızı, yem stoklarını ve işletme hesabını Android telefonunuzda bir araya getirin. SürüCep ile internet olmadan günlük olayları kaydedin, yem miktarlarını karşılaştırın, satışları ve ödemeleri takip edin. Kendi yemleriniz ve sürü bilgilerinizle rasyon hazırlayın; yedek dosyanızı da kontrolünüz altında tutun.
SürüCep’te hayvanlarınızı sürü ya da gruplara ayırır, her birini küpe numarası, türü, cinsiyeti, ırkı, doğum tarihi, anası ve babasıyla eklersiniz. Sağlık, doğum, tohumlama, satış ve küpe değişikliği aynı hayvanın geçmişinde toplanır. Satılan, ölen, kesilen ve kaybolan hayvanlar aktif listeden çıkar ama geçmişleri silinmez; hepsi internetsiz, telefonunuzda kalır.
Kaynaklar
Okumaya devam edin
- Çiftlik kayıtları: sürdürebileceğiniz bir düzen kurun
- Doğum hazırlığı: nöbet devrinde bilgi kaybolmasın
- Vücut kondisyon puanı kaydında ölçeği de yazın
- Kızgınlık takibi ve üreme takvimi nasıl tutulur?
- Aşı kayıt defteri: her hayvan için neleri yazmalı?
- Irklara göre süt yağı ve protein değerleri
- Yem kütüphanesi: besin ve kuru madde değerleri