Toʻliq aralashtirilgan ratsion (TMR)
Toʻliq aralashtirilgan ratsion (TMR) — dagʻal ozuqa, konsentrat yem va qoʻshimchalarni bir tekis aralashtirib, hayvonlar guruhiga berish usuli. Rejadagi barcha tarkibiy qismlar oxurga solishdan oldin aralashtiriladi, shunda har bir luqmaning tarkibi hisoblangan ratsionga mos boʻladi. Berilgan yem va oxurda qolgan qoldiqni solishtirib, guruhning kunlik isteʼmolini kuzatasiz.
HerdMobile tanlagan yemlaringizning oziq qiymati va hayvonlar guruhi haqidagi maʼlumotlar asosida ratsionni hisoblaydi. Har bir yemning kunlik miqdori va bir boshga toʻgʻri keladigan xarajat bilan yemlashni rejalashtirasiz, zaxira hisobini esa molxonadagi haqiqiy sarf bilan solishtirasiz.
Muharrir: Ender Soyuince · HerdMobile maqolalari haqida
Hisoblangan ratsion oxurdagi aralashmaga qanday aylanadi?
Ratsionni amalda tayyorlash uchun quruq modda asosida hisoblangan oziq moddalar miqdori aralashtirgichga yuklanadigan yemning tabiiy vazniga aylantiriladi. Quruq modda — yemdan suv chiqarilgach qoladigan qism. Hisobni shu asosda qilish nam silos bilan quruq donning oziq hissasini toʻgʻri muvozanatlashga imkon beradi. Yem tayyorlash paytida esa aralashtirgich tarozisi yemni tabiiy namligi bilan birga tortadi. Har bir dagʻal ozuqa, konsentrat va qoʻshimchani tabiiy vaznida aniq tortib, bir tekis aralashtirsangiz, oxurga tushgan yem aynan shu hayvonlar guruhi uchun hisoblangan tarkibga mos keladi.
Nega berilgan yemni ham, oxurdagi qoldiqni ham hisobga olish kerak?
Oxurga solingan aralashma vazni bilan yeyilmay qolgan yemni solishtirish hayvonlar guruhi kun davomida qancha yem yeganini koʻrsatadi. Hisoblangan ratsion kutilayotgan isteʼmolni belgilaydi, lekin ob-havo, silos namligining oʻzgarishi yoki oxur oldidagi tiqilinch haqiqiy isteʼmolga taʼsir qiladi. Keyingi yemlashdan oldin oxurni tekshiring: hayvonlar aralashmani tugatganmi, yemni saralab, dagʻal poyalarni qoldirganmi yoki ortiqcha yem qolganmi? Berilgan va qolgan vaznni solishtirish navbatdagi aralashma miqdorini moslashga yordam beradi. Shunda ombordan sarflangan yem hisobi ham molxonadagi haqiqiy sarfga mos boʻladi.
Xoʻjalikdan bir misol
Masalan, qoramollar guruhi uchun aralashtirgichga quruq moddasi 35% boʻlgan 1 000 kg silos va quruq moddasi 88% boʻlgan 300 kg konsentrat yem yuklandi. Silosdan 350 kg, konsentratdan esa 264 kg quruq modda keladi. Tayyor aralashmaning tabiiy vazni 1 300 kg boʻladi va oxurga jami 614 kg quruq modda yetkaziladi.
Silos namligi oʻzgarsa, aralashmaga qanday taʼsir qiladi?
Yomgʻirdan keyin yoki silosning ochilgan yuzasida namlik oshsa, tarozida bir xil vazn tortilgan boʻlsa ham, oxurga kamroq quruq modda va oziq moddalar tushadi. Silosning quruq modda ulushini yangilash orqali yuklanadigan tabiiy vaznni moslaysiz. Shunda quruq modda asosida tuzilgan ratsion tarkibi saqlanadi.
Ratsion hisobi bilan tayyor aralashmaning farqi nima?
Ratsion hisobi hayvonlar guruhi uchun rejalashtirilgan oziq tarkibini belgilaydi. Tayyor aralashma esa tortilib, aralashtirilib, oxurga yetkazilgan haqiqiy yemdir. Yemlarni aniq tortish va bir tekis aralashtirish shu ikkisining mos kelishini taʼminlaydi: hayvonlar oldidagi yem hisoblangan ratsionga muvofiq boʻladi.