Bir boshga kunlik yem xarajati
Bir boshga kunlik yem xarajati — bitta hayvonning bir kunlik yemiga toʻgʻri keladigan pul: guruhning kunlik yem xarajati shu guruhda boqilgan hayvonlar soniga boʻlinadi. Natija aynan oʻsha guruh va oʻsha kunga tegishli boʻlib, bosh soni har xil guruhlarni bir xil mezonda solishtirishga yordam beradi.
HerdMobile tanlagan yem miqdorlari va narxlaringizdan kunlik ratsion xarajatini hisoblaydi. Shunda oziqlantirish rejangiz bilan birga har bir hayvonga qancha pul sarflashingizni koʻrasiz. Yem zaxirasining kirim-chiqimini yozib borsangiz, har bir yemning miqdori va xarajatini ham kuzatasiz.
Muharrir: Ender Soyuince · HerdMobile maqolalari haqida
Bitta hayvonning kunlik yem xarajati qanday topiladi?
Guruhning o‘sha kungi yem xarajatini aynan shu kuni guruhda boqilgan hayvonlar soniga boʻling. Avval dagʻal ozuqadan mineral qoʻshimchagacha berilgan har bir yemning qiymatini hisoblang va summalarni qoʻshing. Keyin butun podani emas, shu boʻlmadagi hayvonlarni sanang. Guruhga hayvon qoʻshilsa yoki undan chiqarilsa, boʻluvchi son oʻzgaradi. Shuning uchun yem berishni yozganingizda bosh sonini ham qayd eting. Hisobda yem miqdori va narxi bir-biriga mos birliklarda boʻlsin.
Nega jami yem xarajati oʻrniga bir boshga xarajat solishtiriladi?
Bir hayvonga toʻgʻri keladigan kunlik xarajat bosh soni har xil guruhlarni bir xil mezonda solishtirish imkonini beradi. Koʻp boshli sogʻin sigirlar guruhining jami yem xarajati kichik gʻunajinalar guruhinikidan odatda yuqori boʻladi. Jami summa buning sababini koʻrsatmaydi. Bosh soniga boʻlganda esa har bir guruhda bitta hayvonning bir kunlik yemi qanchaga tushishi bilinadi. Ikkala hisobga bir xil yemlar va xarajat turlari kirishi kerak. Bir guruhda minerallar hisoblanmasa, farq oziqlantirishdan emas, hisob yuritishdan kelib chiqadi.
Xoʻjalikdan bir misol
Masalan, 50 bosh sogʻin sigirdan iborat guruhning bir kunlik yemi mahalliy pul birligida 6 000 ga tushsin. Bitta sigir uchun kunlik yem xarajati 6 000 ÷ 50 = 120 boʻladi. Keyin ikkita sigir boshqa boʻlmaga oʻtkaziladi, lekin oxurga avvalgidek miqdorda yem solinadi. Kunlik jami xarajat 6 000 boʻlib qoladi, bir boshga toʻgʻri keladigan xarajat esa 6 000 ÷ 48 = 125 ga koʻtariladi.
Xarajatni xoʻjalikdagi barcha hayvonlarga boʻlamanmi yoki faqat boqilgan guruhgami?
Xarajatni faqat oʻsha kuni shu guruhda boqilgan hayvonlar soniga boʻling. Butun xoʻjalikdagi bosh sonini olsangiz, bitta boʻlmaning yem xarajati undan yemagan hayvonlarga ham taqsimlanadi. Sogʻin sigirlar, sutdan chiqarilgan sigirlar va yosh hayvonlar uchun alohida hisob qiling.
Ish haqi va veterinar xarajatlari ham bu hisobga kiradimi?
Yoʻq, bir boshga kunlik yem xarajati faqat yem uchun sarflangan pulni qamrab oladi. Ish haqi, veterinar, yoqilgʻi va boshqa xarajatlarni alohida yozib boring. Ularni ajratish turli guruhlar va kunlarni bir xil mezonda solishtirishga hamda ratsionning oʻzi qanchaga tushishini koʻrishga yordam beradi.