Ratsion
Ratsion — bir hayvon yoki guruh uchun belgilangan davrga, odatda bir kunga rejalashtirilgan barcha yemlar va ularning miqdorlari. Ratsionga shu guruh uchun tanlangan dagʻal ozuqa, konsentrat yem va qoʻshimchalar kiradi. Hayvonning turi, vazni va mahsuldorlik bosqichi reja kim uchun tuzilishini belgilaydi. Har bir yemning tarkibi va kunlik miqdori esa ratsion qancha oziq modda berishini belgilaydi.
HerdMobile tanlagan hayvon maʼlumotlaringiz va oʻzingizdagi yemlardan kunlik ratsionni hisoblaydi. Har bir yemdan qancha kerakligini, ratsion qancha oziq modda berishini va qancha turishini birga koʻrasiz. Shu hisob bilan kunlik reja, uning oziq qiymati va yem xarajatini yonma-yon baholaysiz.
Muharrir: Ender Soyuince · HerdMobile maqolalari haqida
Hayvonning kunlik ratsioniga nimalar kiradi?
Ratsionga guruh belgilangan davrda oladigan barcha yemlar va har birining miqdori kiradi. Silos, pichan, somon yoki yaylov oʻti dagʻal ozuqani; don va omuxta yem konsentrat qismini; mineral aralashma yoki premiks esa qoʻshimchalarni tashkil etadi. Har bir yemning quruq moddasi, yaʼni suvsiz qismi, hamda oqsil, tola, energiya va minerallari hisobga olinadi. Reja doim muayyan guruhga tuziladi: hayvon turi, tirik vazni va mahsuldorlik bosqichi uning ehtiyojini belgilaydi. Shuning uchun sogʻilmayotgan ona qoʻylar bilan sogʻin sigirlarning ratsioni alohida boʻladi.
Rejadagi yem bilan hayvon yegan miqdor nega farq qiladi?
Rejadagi ratsion qogʻozdagi yemlar va miqdorlardir, berilgan hamda yeyilgan yem esa oxurda haqiqatda nima boʻlganini koʻrsatadi. Aralashma rejadagidan ogʻirroq yoki yengilroq tortilsa, silos namligi oʻzgarsa yoki hayvon oxurda yem qoldirsa, reja bilan amaldagi holat farqlanadi. Har kuni oxurga qancha yem solinganini va qancha yem ortib qolganini yozib borsangiz, haqiqiy isteʼmolni topib, reja bilan solishtirasiz. Farq tobora kattalashsa, yemlarni qayta tortib, yangi tahlil natijalari bilan rejani koʻrib chiqing.
Xoʻjalikdan bir misol
Masalan, hisobni tushuntirish uchun bir sigirning kunlik ratsionini olaylik: tabiiy vaznda 20 kg silos, quruq moddasi 35%; 4 kg pichan, quruq moddasi 85%; 3 kg omuxta yem, quruq moddasi 88%. Quruq modda miqdori silosda 20 × 0,35 = 7 kg, pichanda 4 × 0,85 = 3,4 kg, omuxta yemda 3 × 0,88 = 2,64 kg boʻladi. Jami bir boshga bir kunda 13,04 kg quruq modda toʻgʻri keladi.
Ratsion bilan toʻliq aralashtirilgan ratsion bir xilmi?
Toʻliq aralashtirilgan ratsion (TMR) — ratsionni yedirish usullaridan biri. Dagʻal ozuqa, konsentrat yem va qoʻshimchalar birga aralashtiriladi, shunda hayvon oladigan har bir luqmaning tarkibi oʻxshash boʻladi. Xuddi shu ratsionni qismlarga ajratib, masalan, pichanni panjarali yemlikda, konsentratni esa alohida oxurda berish ham mumkin. Yemlar va miqdorlar rejasi oʻsha-oʻsha qoladi.
Nega ratsion faqat tabiiy vaznda emas, quruq modda boʻyicha hisoblanadi?
Quruq modda boʻyicha hisoblash nam va quruq yemlarning oziq qiymatini bir xil asosda qoʻshish imkonini beradi. Suv oziq modda bermaydi, yemlarning namligi esa keskin farqlanadi: silosning katta qismi suv, pichan va donning esa katta qismi quruqdir. Keyin yem aralashtirgichga yoki oxurga qancha solish kerakligini bilish uchun miqdor yana tabiiy vazndagi kg ga aylantiriladi.