Laktatsiya
Laktatsiya — hayvon tugʻganidan keyin boshlanib, shu davrda sut berishi tugaguncha davom etadigan vaqt. Sigir, ona qoʻy yoki echkining tugʻganidan beri oʻtgan kunlar sut berishning boshlangʻich, oʻrta yoki oxirgi bosqichini belgilaydi. Sut miqdorini shu bosqich bilan birga koʻrsangiz, hayvon qancha sut berayotgani va ratsiondan nimalarga ehtiyoji borligini bogʻlay olasiz.
HerdMobile bilan har bir hayvonning tugʻish tarixini va oʻzingiz kiritgan sut miqdorlarini birga koʻrasiz. Sanalar orqali sut berish davrini birinchi yozuvdan oxirgisigacha kuzatib, har bir hayvonning suti vaqt oʻtishi bilan qanday oʻzgarganini bilib borasiz.
Muharrir: Ender Soyuince · HerdMobile maqolalari haqida
Sut berishning boshlangʻich, oʻrta va oxirgi bosqichi qanday ajratiladi?
Bosqichni aniqlash uchun hayvon tugʻganidan beri oʻtgan kunlarni sanang. Taqvimdagi oyning oʻzi yetarli emas: yonma-yon sogʻilayotgan sigirlar bir-biridan bir necha oy farq bilan buzoqlagan boʻlishi mumkin. Tugʻganiga 45 kun boʻlgan sigir bilan 240 kun boʻlgan sigir bir guruhda tursa ham, sut berishning turli bosqichida boʻladi. Tugʻish sanasini oʻsha kuniyoq yozib qoʻying. Shunda keyingi har bir sogʻim miqdorini tegishli bosqich bilan solishtirasiz. Sana boʻlmasa, sut nima sababdan kamayganini tushunish qiyin: sigir shunchaki sut berish davrining oxiriga yaqinlashgan boʻlishi mumkin.
Nega sut miqdorini bitta laktatsiya ichida solishtirish kerak?
Sut miqdorini bitta laktatsiya ichida, qaysi bosqichga tegishli ekanini bilgan holda solishtiring. 45-kuni 38 L, 240-kuni esa 22 L sut bergan sigirning bu ikki koʻrsatkichi orasida 195 kun bor. Raqamlar yaxshi va yomon sigirni emas, bitta hayvonning turli bosqichdagi sutini bildiradi. Shu sigirning 240-kundagi sutini boshqa sigirning 45-kundagi suti bilan solishtirsangiz, bosqichlarni aralashtirib, notoʻgʻri xulosa chiqarasiz. Har bir sut berish davrini alohida kuzatish yem ehtiyojini tushunishga ham yordam beradi. Guruh ratsionini hisoblaganda, qaysi hayvonlarni birga hisoblash kerakligini ularning sut berish bosqichi koʻrsatadi.
Xoʻjalikdan bir misol
Masalan, sigir 10-martda buzoqladi. 24-aprelda yozilgan 38 L sut tugʻishdan keyingi 45-kunga, yaʼni boshlangʻich bosqichga toʻgʻri keladi. 5-noyabrdagi 22 L esa 240-kunga, oxirgi bosqichga toʻgʻri keladi. Ikki kuzatuv orasida 240 − 45 = 195 kun oʻtgan. Bitta laktatsiya davomida kunlik sut miqdori 38 − 22 = 16 L ga kamaygan.
Gʻunajinning birinchi buzoqlashi ilk laktatsiyasini boshlaydimi?
Ha, gʻunajinning birinchi buzoqlashi uning ilk laktatsiyasini boshlaydi. Keyingi har bir buzoqlash bilan yangi sut berish davri boshlanadi. Har bir davrning sut yozuvlarini alohida tuting. Shunda bir davrning 45-kunidagi sutni boshqa davrning 45-kunidagi sut bilan adashtirmaysiz va qaysi davrni solishtirayotganingiz aniq boʻladi.
Qoʻy va echkida ham laktatsiya boʻladimi?
Ha, qoʻy va echkida ham tugʻishdan keyin sut berish davri boʻladi. Sigir buzoqlagandan keyin sut berganidek, ona qoʻy qoʻzilagandan, echki esa uloqlagandan keyin sut beradi. Hayvon turlarining barchasida bir xil qoida amal qiladi: bosqich tugʻishdan beri oʻtgan kunlarga qarab belgilanadi, sut miqdori ham shu bosqichga qarab baholanadi.