Уйларды иргөө: кайсынысын калтыруу керек?
Уйларды иргөөдө бир күнкү аз сүткө карап чечим чыгарбаңыз. Туут аралыгын, сүттүүлүгүн, кайталанган ооруларын, жашын жана эттүүлүгүн чогуу баалаңыз. Бир нече көрсөткүчү узак убакыт начар болгон уйду өзүнчө карап чыгыңыз. Чарбадан чыккан күнүн жана себебин жазыңыз. Жыл аягында кайсы көйгөйлөр кайталанганын көрүп, жалпы мал багууну кантип жакшыртуу керектигин аныктай аласыз.
HerdMobile менен уйдун туутун, сүтүн, салмагын, дарылануусун жана чарбага келип-кеткенин чогуу көрөсүз. Чыккан күнүн жана себебин мурунку тарыхы менен салыштырып, кийинки иргөө чечимин негиздүү кабыл аласыз.
Редакциялаган: Ender Soyuince · HerdMobile материалдарын ким даярдайт?
Иргөөдө кайсы маалыматтарды караш керек?
Уйдун акыркы тууган күнүн, уруктандыруусун, сүтүн, дарыланган учурларын жана эттүүлүгүн чогуу караңыз. Жашы менен канча жолу тууганы маанилүү, бирок чечимди ушул экөөнө гана таянтып чыгарбаңыз. Жаңы тууган уйдун сүтүн саан мезгили аяктап калган уйдуку менен түз салыштыруу туура эмес. Багуу шарты окшош уйларды салыштырыңыз. Сүттүн азайышына тоют, жайыт же сарайдагы шарт да себеп болушу мүмкүн. Өлчөгөн күндү жана сүттүн көлөмүн дайыма жазсаңыз, көйгөй качантан бери уланып жатканын билесиз.
Уйду баалоого жөнөкөй тизме түзсө болобу?
Ар бир уйдун бирка номерин белгилеп, сүтүн, туутун, уруктандыруунун жыйынтыгын, дарылануусун, жашын жана эттүүлүгүн салыштырыңыз. Ошол чарбада окшош шартта багылган уйларды караңыз. Эки-үч көрсөткүчү көптөн бери начар болсо, кайра баалоого белгилеңиз. Аны дароо сатууга шашылбаңыз. Адегенде тоюту жетиштүүбү, суусу таза жана жеткиликтүүбү, сарайы желдейби, саан тартиби өзгөргөн жокпу — текшериңиз. Багуудагы кемчиликти оңдобой туруп уйду сатып жиберсеңиз, ошол көйгөй башка малда да кайталанышы мүмкүн.
Иргөө тизмесин канча убакта жаңыртуу керек?
Уйларды чейрек сайын жалпы баалап туруу ыңгайлуу. Саан мезгилин, жакында тууй турган уйларды жана алардын ордун баса турган жаш малдын санын караңыз. Убактылуу аз сүт берген уйду шашып сатсаңыз, жакшы малдан айрылып калышыңыз мүмкүн. Ошол эле учурда чыгымы көп уйду жылдап кармоо чарбанын акчасын жейт. Сатканда канча түшөрүн, тоютуна кеткен чыгымды жана ордуна мал өстүрүү мүмкүнчүлүгүн кошо эсептеңиз. Ар жолкусунда бирдей тартипте бааласаңыз, мезгилдерди салыштыруу жеңил болот.
Мал чарбадан чыкканда эмнени жазуу керек?
Сатылган малдын алуучусун, салмагын, баасын жана төлөмүн жазыңыз. Мал өлсө же жоголсо, аны сатылды деп көрсөтпөңүз. Ар биринин чыккан күнүн жана себебин так белгилеңиз: сүтүнүн аздыгы, төл алуудагы кыйынчылык, оору, жашы же башка себеп. Чарбадагы малдын санын жаңыртып, кеткен малдын мурунку тарыхын сактаңыз. Жыл аягында ар бир себеп менен канча мал чыкканын эсептеңиз. Бир эле себеп көп кайталанса, жеке уйду гана эмес, чарбадагы жалпы багуу шартын да карап чыгуу керек.
- Кайсы уй качан музоолоду, кайсы музоо канча тартты?
- Сүт сатуу: көлөмдү жана төлөмдү так эсептөө
- Сатып алуучунун карызын көзөмөлдөө
- Мал сатып алуу жана сатуу: чыгым менен киреше
- Чарбанын киреше-чыгымын ай сайын пландоо
Уйду жашы өткөнү үчүн эле чыгарабызбы?
Жок. Жашы менен кошо сүтүн, төл берүүсүн жана ден соолугун баалаңыз.
Бардык уйга бирдей сүт чегин койсо болобу?
Жок. Саан мезгили жана багуу шарты окшош уйларды салыштырыңыз.
Уйларды канча убакта баалап туруу керек?
Чейрек сайын жалпы баалап, маанилүү өзгөрүүлөрдү дароо жазыңыз.
Малдын чыгуу себебин эмнеге жазабыз?
Жыл аягында кайсы көйгөй кайталанганын жана эмнени оңдоо керектигин көрөсүз.