İnek ayıklama kararı: kayıtlara dayalı basit puanlama

İnek ayıklama kararında söz önce kayıtlarındır. Her ineği beş ölçütle karşılaştırın: buzağılama aralığı, süt verimi, hastalık geçmişi, yaş ve kondisyon. Birkaç ölçütte geride kalan hayvanlar kısa listeye girer, gerisi kazandırmaya devam eder. Hayvan sürüden çıkarken tarihini ve nedenini de yazın; gelecek yılın kararı kolaylaşır.

Vojvodina, Serbia: Sığırlarda vücut kondisyonunun değerlendirilmesi. — Sığırlarda vücut kondisyonunun değerlendirilmesi. Küpe ve olay kayıtlarının sahadaki kontrolüne örnek.

Düzenleyen: Ender Soyuince · İçeriklerimiz hakkında

2026-10-29

Bu içerik bilimsel açık kaynak makalelerden derlenmiştir.

Referans değerleri ve temeli

Birimleriyle birlikte katalog referans değerleri
Öğe ve hesap temeli	Değer
Buzağılama aralığı	İki doğum arasında geçen gün sayısı, doğum kayıtlarından
Süt verimi	Günlük litre, sürü ortalamasıyla karşılaştırmalı
Hastalık geçmişi	Son 12 ayda tedavi sayısı
Yaş ve laktasyon sırası	Doğum tarihinden hesaplanır
Kondisyon	Son puan ve gidişatı
Çıkış nedeni	Satış ya da kayıp kaydına not olarak

İnek ayıklarken hangi kayıtlara bakmalısınız?

Beş kayıt yeter. Doğum kayıtları buzağılama aralığını, süt kayıtları günlük verimi, sağlık kayıtları ineğin kaç kez tedavi gördüğünü, doğum tarihi de yaşını ve kaçıncı laktasyonda olduğunu verir. Buna son kondisyon puanını ekleyin. Bu beş ölçüt, ahır kapısındaki tartışmanın yerine ailede herkesin aynı gözle bakabileceği rakamlar koyar. Çünkü göz yanıltır: dışarıdan gösterişli görünen bir ineğin aralığı uzun, tedavisi sık olabilir; sade görünen bir inek ise sürünün en güvenilir hayvanı çıkabilir.

Basit puanlamayı nasıl yaparsınız?

Bir deftere her ineği alt alta, beş ölçütü yan yana yazın. İnek bir ölçütte sürünün en kötü dörtte birine giriyorsa, örneğin aralığı en uzunlar ya da sütü en düşükler arasındaysa, o ölçüte “zayıf” işareti koyun. Sonra işaretleri sayın. Tek işareti olan inek gözlemde kalır; iki ya da daha fazlası olan kısa listeye girer. Kural basittir, rakamlar ortadadır; sınırları kendi ırkınıza ve işletmenize göre ayarlarsınız.

Yerine gelecek düveye bakın

Sıradaki düveyi kontrol edin. Sağıma girmek üzere güçlü bir düve, ineği çıkarmayı kolaylaştırır; yerine konacak hayvan yoksa beklemek daha ucuzdur.

Piyasayı hesaba katın

Bugünkü satış fiyatını, bir laktasyon daha sağmanın getirisiyle karşılaştırın. Benzer hayvanların ne getirdiğini önceki satışlarınızdan görürsünüz.

Ayıklama kararı ne zaman verilmeli?

Üç ayda bir, mümkünse laktasyon sonuna ya da kuruya ayırma zamanına denk gelen sabit bir gün seçin. Sabit gün ayıklamayı alışkanlığa çevirir ve yoğun haftalarda duyguyla karar vermenizi önler. O gün puanlarınızı, yerine gelecek düvelerin listesini, süt ve et fiyatını önünüze koyun. Çıkış tarihini belirleyin; satışı da hayvan iyi kondisyondayken ve evrakı hazırken yapacak şekilde planlayın.

Hayvan sürüden çıkarken neleri yazmalısınız?

Hayvan satıldıysa alıcıyı, canlı ağırlığı, fiyatı ve ödeme durumunu yazın; öldüyse ya da kaybolduysa bunu nedeniyle birlikte girin. Nedeni tek kelimeyle not edin: döl verimi, süt, meme, ayak ya da yaş. Bir yıl sonra bu notlar sürünüzün zayıf yanını gösterir; çıkışların çoğu döl veriminden geliyorsa damızlık planınızı ona göre değiştirirsiniz. Bir sonraki puanlama da kendi geçmişinize dayandığı için daha isabetli sınırlarla başlar.

Çiftlikten sorular

Bir inek kaç ölçütte zayıfsa kısa listeye girer?

İki ya da daha fazla ölçüt pratik bir sınırdır. Tek ölçütte zayıf kalan ineği bir laktasyon daha gözlemde tutun.

Yaş tek başına ayıklama nedeni olur mu?

Olmaz, yaş beş ölçütten yalnızca biridir. Aralığı kısa, sütü düzenli ve sağlığı temiz olgun bir inek kazandırmaya devam eder.

Çıkış nedenini nasıl yazarım?

Satış ya da kayıp notuna her seferinde aynı kelimelerden birini yazın: döl verimi, süt, meme, ayak ya da yaş.

Koyun ve keçide de işe yarar mı?

Evet. Buzağılama aralığı yerine kuzulama ya da oğlaklama aralığına bakın; öteki ölçütler aynen kalır.

SürüCep nasıl yardımcı olur?

Hayvanlarınızı, yem stoklarını ve işletme hesabını Android telefonunuzda bir araya getirin. SürüCep ile internet olmadan günlük olayları kaydedin, yem miktarlarını karşılaştırın, satışları ve ödemeleri takip edin. Kendi yemleriniz ve sürü bilgilerinizle rasyon hazırlayın; yedek dosyanızı da kontrolünüz altında tutun.

SürüCep’te her hayvanın doğumları, tedavileri, ağırlıkları ve sütü aynı yerde toplanır; kondisyon puanını da yanına not edersiniz. Ayıklama günü beş ölçüte defter karıştırmadan bakarsınız. Hayvan satıldığında ya da öldüğünde tarihi ve nedeniyle sürüden çıkar, geçmişi kaybolmaz.

Hangi yemden kaç kilo vereceğiniz hazır — Günün işlerini bir arada görün: SürüCep ile hayvan kayıtlarını açın, yemlemeyi planlayın, işletme hesabını takip edin ve yedeğinizi yönetin.