Малдан канча киреше түштү, канчасы али колго тийбеди?
Чарбанын киреше-чыгымын так билүү үчүн саткан күндү, акча алган күндү жана тоютка кеткен каражатты өзүнчө эсептеңиз. Айылдагы кабыл алуучу сүттү бүгүн алып, акчасын кийин берет. Күзүндө алган чөптү кыш бою саласыз. HerdMobile менен ошол эсептерди карап, калган акыны сураганда да, кийинки чөпкө каражат бөлгөндө да так маалыматка таянасыз.
Редакциялаган: Ender Soyuince · HerdMobile материалдарын ким даярдайт?

Сүт кабыл алган кишинин эсебин кантип текшерем?
Өткөргөн сүттүн көлөмүн, баасын жана түшкөн төлөмдү күндөрү боюнча салыштырыңыз. «Сүт сатуу» бөлүмүнө кимге, качан, канча сүт өткөргөнүңүздү жана макулдашылган бааны жазыңыз. Кабыл алуучунун кагазын күнү менен сактаңыз. Акча түшкөндө кайсы күндөрдүн сүтүнө төлөнгөнүн тактап, суммасын текшериңиз. Акыркы саам кийинки төлөмгө калса, анын кагазын өзүнчө коюңуз. Үйдө айран уютууга же музоого калган сүт сатылган көлөмгө кирбейт. Муну бөлүп эсептесеңиз, жалпы саам менен колго тийген акчанын айырмасы түшүнүктүү болот.
Базарда торпоктун акчасын толук беришпесечи?
Торпоктун жалпы баасын, алган акчаңызды жана калган акысын өзүнчө тактаңыз. Биркасын жана сатуу шарттарын сактап, «Тирүү мал сатуу» бөлүмүнө макулдашылган жалпы бааны жазыңыз. Баа тирүү салмагына жараша эсептелсе, таразанын көрсөткүчүн жана баанын өлчөм бирдигин кошуңуз. Ар бир төлөмдүн күнүн, суммасын тил кат же банк кагазы менен сактаңыз. Кийинки акча түшкөндө ошол малдын эсебине жаңы алган сумманы гана кошуңуз. Мурда төлөнгөнүн кайра кошпоңуз. Жалпы алынган акча менен калган карызды текшерип, төлөмдөрдүн күндөрүн кагаздарыңыздан салыштырыңыз. Башка малдын акчасы аралашпашы үчүн бирканы дагы бир жолу караңыз.
Чөп сатып алуу менен малга берүүнүн эсеби эмнеге бөлөк?
Сатып алган чөп — кышкы коруңуз, ал эми малга берилгени — ошол күндөрдүн тоют чыгымы. Чөп келгенде сатып алган күндү, таңгак санын, жалпы баасын жана ташуу акысын жазыңыз. Килограммдап бере турган болсоңуз, таңгактарды таразага тартып, салмагын белгилеңиз. «Тоют керектөө» бөлүмүнө кандай тоюттан канча бергениңизди өлчөм бирдиги менен киргизиңиз. Кайсы топко канча чөп кеткенин өзүнчө дептерге жазыңыз: топтун чыгымын эсептегенде керек болот. Суу өтүп бузулган чөптү бөлөк белгилеңиз. Сарайдагы чөптү санап, сатып алган көлөмдөн берилгенин алып салыштырыңыз. Ошондо кайсы күндүн эсеби жетишпей калганын табасыз.
Бир башка кеткен тоюттун наркын кантип чыгарам?
Берилген тоюттун жалпы наркын ар бир малдын топто багылган күндөрүнүн суммасына бөлүңүз. Адегенде ар бир тоюттун салмагын килограммынын баасына көбөйтүп, суммаларын кошуңуз. Анан малдын ар бири топто канча күн болгонун эсептеңиз. Жаңы кунаажынды келген күндөн, сатылган торпокту кеткенге чейинки күндөрү боюнча кошосуз. Ушундай эсеп бир башты бир күн багууга канча тоют чыгымы кеткенин көрсөтөт. Мурунку айга салыштырып, чөптүн баасынын жана топтогу малдын өзгөрүшүн да эске алыңыз.
Сезон бүткөндө кирешени кайсы чыгымдарга салыштырам?
Сезондогу сүт менен мал сатуудан түшкөн кирешеден тоют, ташуу жана багууга байланышкан башка чыгымдарды алып салыңыз. Үй-бүлөнүн эмгегин же өз техникаңыздын чыгымын кандай эсептегениңизди да жазыңыз. Андан бөлөк, иш жүзүндө колго канча акча тийип, канчасы кеткенин салыштырыңыз. Сатып алуучудан аласаңыз калса, эсептеги киреше менен колдогу акча ар башка болот. HerdMobile киреше-чыгым менен алынбай калган акыны карап, кийинки сатып алууга канча каражат барын тактоого жардам берет.
- Мал сатып алуу жана сатуу: чыгым менен киреше
- Сүт сатуу: көлөмдү жана төлөмдү так эсептөө
- Чарбанын киреше-чыгымын ай сайын пландоо
- Бир баш малдан канча пайда калганын эсептөө
- Сатып алуучунун карызын көзөмөлдөө
- Малдын рациону: тоютту жана күндүк чыгымды эсептөө
- Тоют жана мал чарбачылыгы боюнча сөздүк
- Бүгүнкү бир ишти жазуудан баштаңыз
Базардан алган малдын эсебин эмнеден баштайм?
Сатуучуну, малдын белгисин, сатып алган күндү жана жалпы бааны жазыңыз. Жеткирүү акысынын кагазын кошо сактаңыз. Ошондо мал короого жеткенче канча чыгым кеткенин билесиз.
Бир нече күндүн сүтүнө акчаны чогуу алсамчы?
Акча түшкөн күнү толук сумманы жазыңыз. Кайсы күндөрү өткөргөн сүткө төлөнгөнүн белгилеп, алардын жалпы наркын колго тийген акчага салыштырыңыз.
Тоютту карызга алганда эмне өзгөрөт?
Келген чөптү ошол күнү тоют коруна кошуңуз. Кимге канча бересеңиз барын, төлөө мөөнөтүн жазыңыз. Акча берген күнү төлөнгөн сумманы так белгилеңиз.
Өзүбүз чапкан чөпкө кандай баа коём?
Чөп чабууга, жыйноого жана ташууга кеткен чыгымдарды кошуңуз. Эсепке эмнелерди киргизгениңизди белгилеп, башка топтун чыгымын салыштырганда да ошол ыкманы колдонуңуз.
Жүктү эки короого бөлсөкчү?
Ар бир короого канча түшкөнүн жана ташуу акысын кандай бөлгөнүңүздү жазыңыз. Эки короонун чыгымын кошкондо баштапкы жүктүн жалпы наркы чыгышы керек.
Калган акыны сураганы барганда эмне ала барам?
Саткан күндү, макулдашылган бааны жана ар бир төлөмдү ырастаган кагазды даярдаңыз. Алган акчаңызды ирети менен көрсөтсөңүз, сатып алуучу менен канчасы төлөнбөй калганын чогуу тактайсыз.
Кийинки кышка чөп алууда эски эсеп кандай жардам берет?
Өткөн кышта кайсы топко канча чөп берилип, жазында канчасы калганын караңыз. Быйыл кыштай турган малдын санын, курамын эске алыңыз. Анан жаңы баа менен канча каражат керек болорун эсептеңиз.