Sof energiya
Sof energiya — almashinuv energiyasidan yem hazm boʻlishi va organizmda ishlatilishi paytida issiqlik sifatida yoʻqolgan qism ayirilgach qoladigan energiya. Belgilangan hisob tizimida hayvon hayotini saqlash va mahsulot berish uchun qancha energiya qolishini bildiradi. Hayotni saqlash, oʻsish va sut ishlab chiqarish uchun alohida koʻrsatiladi.
HerdMobile bilan tanlangan yemlardan ratsion tayyorlashda energiyaning nomi, hisob tizimi va birligini birga tekshirasiz. Yem taʼminoti bilan hayvon guruhining ehtiyojini bir xil asosda solishtirish kunlik energiya hisobini tushunishni osonlashtiradi.
Muharrir: Ender Soyuince · HerdMobile maqolalari haqida
Nega hayotni saqlash, oʻsish va sut uchun energiya alohida hisoblanadi?
Hayvon almashinuv energiyasidan bajariladigan vazifaga qarab turlicha samaradorlikda foydalanadi. Shu sababli hayotni saqlash, oʻsish va laktatsiya, yaʼni sut ishlab chiqarish davri uchun qiymatlar alohida beriladi. Yem hazm boʻlib, organizmda ishlatilganda energiyaning bir qismi tana issiqligi sifatida yoʻqoladi. Asosiy hayotiy faoliyatni davom ettirish, tirik vazn orttirish va sut ishlab chiqarishda bu yoʻqotish bir xil emas. Yem yoki hayvon ehtiyojiga oid maʼlumotdagi toʻliq nom energiya qaysi vazifa uchun koʻrsatilganini bilishga yordam beradi.
Ratsion tuzishda energiya qiymatlarini qanday solishtirasiz?
Avvalo yem va hayvon ehtiyoji uchun berilgan energiyaning toʻliq nomi, hisob tizimi va birligini solishtiring: ular bir xil boʻlishi kerak. Har bir yemning bir kg quruq moddasidagi qiymatni kunlik ratsionga kiradigan quruq modda vazniga koʻpaytirasiz. Quruq modda — yemning suvsiz qismi. Barcha dagʻal ozuqa va konsentrat yemlar hissasini qoʻshsangiz, kunlik jami taʼminot chiqadi. Sof energiyani almashinuv energiyasi ehtiyoji bilan bevosita solishtirish xato natija beradi, chunki issiqlik yoʻqotishi faqat bir tomondan ayirilgan boʻladi.
Xoʻjalikdan bir misol
Masalan, tahlilda sut ishlab chiqarish uchun sof energiya dagʻal ozuqada 1,5 Mcal/kg quruq modda, don aralashmasida 2,0 Mcal/kg quruq modda deb berilgan boʻlsin. Ratsionda dagʻal ozuqadan 10 kg, don aralashmasidan 6 kg quruq modda boʻlsa, dagʻal ozuqa 15 Mcal (10 × 1,5), don esa 12 Mcal (6 × 2,0) beradi. Jami kunlik sof energiya 27 Mcal boʻladi.
Hisobdan ayiriladigan issiqlik yoʻqotishi nima?
Yem hazm boʻlishi, achishi va oziq moddalar organizmda ishlatilishi paytida hayvon tanasida issiqlik hosil boʻladi. Shu issiqlik yoʻqotishi almashinuv energiyasidan ayirilganda, hayotni saqlash, tirik vazn orttirish yoki sut ishlab chiqarish uchun qoladigan sof energiya topiladi.
Sof va almashinuv energiyasini bevosita solishtirish mumkinmi?
Sof va almashinuv energiyasini bevosita solishtirib boʻlmaydi. Almashinuv energiyasida yemdan foydalanish paytida issiqlik sifatida yoʻqoladigan qism ham bor. Ratsion taʼminotini hayvon guruhining kunlik ehtiyoji bilan solishtirishdan oldin, ikkala qiymat ham bir xil energiya bosqichi va birlikda berilganini tekshiring.