Çalşylýan energiýa
Çalşylýan energiýa, gysgaldylyp ME, iýmiň umumy energiýasyndan tezek, peşew we iýmit siňdiriş gazlary bilen ýitýän energiýa aýrylandan soň galýan bölekdir. Malyň rasiondaky energiýany peýdalanmagynda bu esasy tapgyrlaryň biridir. Iýmiň ME görkezijisi energiýa birligi we agram esasy bilen, mysal üçin gury maddada Mcal/kg görnüşinde berilýär.
HerdMobile iýmleriň çalşylýan energiýasyny energiýanyň ady, birligi we gury madda esasy bilen görkezýär. Mal topary üçin iýmleri saýlap, mukdarlary girizeniňizde, gündelik rasion hasaby her iýmiň gury madda mukdaryny onuň energiýa görkezijisine köpeldýär.
Redaktor: Ender Soyuince · HerdMobile-yň makalalary barada
Ot-iýmiň, dänäniň we süýt çalşyryjynyň energiýasy nähili tapawutlanýar?
Iri baldakly ot-iým, konsentrat we süýt çalşyryjy poroşok gury maddanyň her kilogramynda dürli mukdarda çalşylýan energiýa berýär. HerdMobile bilen deňeşdirip bilýän iýmleriňiziň arasynda bugdaý samanynyň energiýasy Feedipedia-nyň ortaça görkezijisine görä gury maddada 1,62 Mcal/kg bolýar. Belokly künjaralarda energiýa has ýokary: günebakar künjarasy üçin Türkiýede ulanylýan görkeziji gury maddada 2,25 Mcal/kg, soýa künjarasy üçin Feedipedia görkezijisi bolsa 2,85 Mcal/kg bolýar. Üwelen mekgejöwen dänesi Feedipedia boýunça gury maddada 3,2 Mcal/kg berýär. Göle üçin süýt çalşyryjy poroşok NASEM boýunça gury maddada 4,7 Mcal/kg, guzy üçin süýt çalşyryjy poroşok bolsa MEB boýunça çaklanan 5,17 Mcal/kg energiýa berýär.
Energiýa näme üçin gury maddanyň kilogramyna görä görkezilýär?
Energiýany gury maddanyň kilogramyna görä görkezmek iýmleriň çyglylyk tapawudyny aýyrýar we olary şol bir esasda deňeşdirmäge hem-de jemlemäge mümkinçilik berýär. Gury madda iýmiň suwy aýrylandan soň galýan bölegidir. Täze ot, silos, gury däne we poroşok dürli mukdarda suw saklaýar; tebigy agramda suw köpeldigiçe bir kilogramdaky energiýa azalýar. Gury maddada Mcal/kg bilen berlen sany her iýmiň gury madda agramyna köpeltmek, onuň gündelik rasiona näçe energiýa goşýandygyny görkezýär. Çygly we gury iýmleri birleşdireniňizde energiýa birligini hem, gury madda esasyny hem barlaň.
Hojalykdan bir mysal
Mysal üçin, HerdMobile-da bugdaý samanynyň çalşylýan energiýasy Feedipedia-nyň ortaça görkezijisine görä gury maddada 1,62 Mcal/kg, üwelen mekgejöwen dänesiniňki bolsa Feedipedia-nyň mekgejöwen görkezijisine görä 3,2 Mcal/kg bolýar. Rasion hasabyna bugdaý samanyndan 4 kg gury madda, üwelen mekgejöwen dänesinden 3 kg gury madda girse, saman 6,48 Mcal (4 × 1,62), mekgejöwen bolsa 9,6 Mcal (3 × 3,2) berýär. Iki iýmiň bilelikdäki goşandy 16,08 Mcal çalşylýan energiýa bolýar.
Çalşylýan energiýany tapmak üçin umumy energiýadan nämeler aýrylýar?
Çalşylýan energiýa iýmiň umumy energiýasyndan tezek, peşew we iýmit siňdiriş gazlary bilen ýitýän energiýa aýrylandan soň galýar. Şol ýitgiler siňmedik iým galyndylaryny, şeýle hem madda çalşygynda we turşama wagtynda emele gelip, bedenden çykýan önümleri öz içine alýar. Olar energiýanyň beden işlerine ýa-da önümçilige sarp edilmeginden öňki ýitgilerdir.
Çalşylýan energiýa arassa energiýadan nähili tapawutlanýar?
Çalşylýan energiýadan iýmit siňdiriş we madda çalşygy wagtynda goşmaça bölünip çykýan ýylylyk heniz aýrylan däldir. Arassa energiýa şol ýylylyk ýitgisi aýrylandan soň galýan bölekdir. Dürli energiýa hasaplary bu görkezijileriň birini ulanýandygy üçin, iýmiň berýän energiýasyny we malyň zerurlygyny şol bir energiýa hasaby we birlik boýunça deňeşdiriň.