Бордақыдағы мал мен сауынды сиыр шығынын қалай бөлемін?
Шаруашылық есебінде жемшөпке төленген ақша мен күн сайын жұмсалған азықты бөлек қараңыз. Күзде алған шөптің ақшасын бірден төлейсіз, ал өзін қыс бойы бересіз. HerdMobile жемшөп сатып алуды, күнделікті шығынды, мал мен сүт сатуды өз күнімен есептеуге көмектеседі. Қолға түскен ақша мен сатып алушының берешегін ажыратсаңыз, қыстауға қанша қаражат керегін нақтырақ жоспарлайсыз.
Редакциялаған: Ender Soyuince · HerdMobile мақалаларын кім дайындайды?

Қысқы шөп қорын қабылдағанда нені өлшеймін?
Шөп қабылдағанда теңнің санын да, нақты салмағын да өлшеңіз. Сырттай бірдей теңдердің салмағы әртүрлі болуы мүмкін. Тасымал шартын жазып, сатып алған шөптің толық құнын қабылданған килограмына бөліңіз. Жеткізу ақысы бағаға кірсе, қайта қоспаңыз. Қораға шығарған шөптің қай топқа, қай күні берілгенін белгілеңіз. Ылғал тартып жарамсыз болғанын бөлек есептеңіз. Қорды тексергенде бастапқы шөпке сатып алғаныңызды қосып, малға берілгені мен ысырап болғанын шегеріңіз. Шыққан мөлшерді қоймада қалған шөппен салыстырыңыз.
Бордақыдағы әр малдың күндік шығынын қалай есептеймін?
Күндік жемшөп шығынын сол күні азықтанған мал санына бөлсеңіз, әр басқа кеткен шығын шығады. Әуелі әр азықтың табиғи күйіндегі килограмын килограмм бағасына көбейтіп, құнын қосыңыз. Ұзағырақ кезең үшін әр күнгі мал санын қосыңыз да, сол кезеңнің жалпы жемшөп шығынын осы қосындыға бөліңіз. Нәтиже әр малға бір күнде қанша жұмсалғанын көрсетеді. Кезең ішінде сатылған өгізшені кеткен күнінен кейін есепке қоспаңыз. Сонда мал саны азайғанда әр басқа шаққандағы шығын қате өсіп көрінбейді.
Сүт ақшасы түскенде нені салыстырамын?
Сүт ақшасы түскенде «Сүт сату» мәліметін қабылдау қағазымен салыстырыңыз. Сауылған сүттің бір бөлігі бұзау мен үйге қалатындықтан, нақты өткізген көлемді есептеңіз. Келісілген баға мен өткізген күнді де жазыңыз. Бірнеше күннің ақшасы бірге келсе, жинаушының есебінен әр жеткізілімге тиесілі соманы анықтаңыз. Баға өзгерген күнді белгілеу кейін айырманы түсінуге көмектеседі. Сүт өткізген күн мен төлем түскен күн әр айға келсе де, ақшаның қай сатылым үшін келгені анық болсын.
Малды алып кеткен адам ақысын кейін берсе ше?
Малдың толық сату бағасын, алған ақшаны және қалған берешекті бөлек есептеңіз. Сырға нөмірі мен сатып алушыны жазыңыз. Тірі салмағына қарай сатсаңыз, таразы қағазын сақтаңыз. Бас бағасымен келіссеңіз, соны көрсетіңіз. Қолма-қол алған ақшаны түскен күнімен белгілеңіз. Келесі төлем келгенде оның осы малдың ақысы екенін жазыңыз. Кезең соңында сатудан түскен соманы жұмсалған жемшөппен, тасымалмен, еңбек ақысымен және басқа шығындармен салыстырыңыз. Қандай шығындарды қосқаныңыз анық болса, келесі бордақылау кезеңінің нәтижесін де сол тәсілмен бағалай аласыз.
Жазғы жайылым мен қысқы қора шығынын қалай салыстырамын?
Жаз бен қысты салыстырғанда ұзақтығы бірдей кезеңдерді алыңыз. Әр кезеңдегі сауынды сиыр мен бордақыдағы мал санын бөлек есептеңіз. Жазда шөп аз сатып алынғанымен, мал айдауға, су жеткізуге және бақташыға ақша жұмсалады. Екі кезеңде де есепке қандай шығын кіргенін және оны қалай бөлгеніңізді жазыңыз. Сонда айырманың мал саны мен құрамынан, бағаның өзгеруінен немесе берілген азықтан болғанын ажырату оңайырақ.
- Мал сатып алу және сату: баға мен төлем есебі
- Сүт сату есебі: литрі, бағасы және төлемі
- Шаруашылықтың айлық қаржысын жоспарлау
- Әр бас малдан түскен пайданы есептеу
- Сүт пен мал сатудан қалған берешекті бақылау
- Теңгерімді рацион: малға қажет азықты есептеңіз
- Бір басқа күндік жемшөп шығынын қалай есептеймін?
- Қысқы жемшөп: қорды, суатты және ықтасынды дайындау
Өзіміз шапқан шөпті тегін деп есептейміз бе?
Өзіңіз шапқан шөпке де жанармай, еңбек, теңдеу және жеткізу шығыны кетеді. Осы шығындарды қосып, малға беруге жарамды шөптің салмағына бөліңіз. Есептеу тәсілін жазып қойыңыз. Сатып алған шөппен салыстырғанда екеуіне де бірдей шығын түрлерін қосыңыз.
Қашар сатып алғанда қандай құжатты сақтаған дұрыс?
Қашардың сырға нөмірі, сатушысы және бағасы көрсетілген құжатты сақтаңыз. Бірнеше малды бірге алсаңыз, ортақ тасымал ақысын қалай бөлгеніңізді жазыңыз. Әр малға өз бағасын көрсетіп, бүкіл топтың құнын бір қашарға жазып қоймаңыз.
Ақшаның бір бөлігі қолма-қол, бір бөлігі аударыммен келсе ше?
Әр төлемді түскен күнімен, қай сатылымға тиесілі екенін көрсетіп жазыңыз. Сатып алушылардың аты ұқсас болса, сырға нөмірі мен сату күнін тексеріңіз. Алынған ақша мен қалған берешектің қосындысы келісілген бағаға тең болуы керек.
Бос қап пен төгілген жемді қалай есептеймін?
Жемнің таза салмағын есептегенде бос қаптың салмағын алып тастаңыз. Төгілген жемді мүмкіндігінше өлшеп, ысыраптың себебін жазыңыз. Сонда қоймадағы қор азайғанда оның бәрін мал жеді деп қате есептемейсіз.
Өткен айдың берешегі бүгін келсе, қай айға жазамын?
Берешек өтелген ақшаны бүгінгі түсімге жазыңыз. Ал шаруашылықтың нәтижесін салыстырғанда сатылымның бастапқы кезеңін ескеріңіз. Бұрын сатылған малдың ақшасы енді түскені биылғы жемнің арзандағанын немесе қазіргі сауымның артқанын білдірмейді.
Келесі жолы жем аларда нені тексеремін?
Жем аларда қалған қорды және күндік жұмсалымды тексеріңіз. HerdMobile соңғы сатып алу мен жұмсалған азықты салыстыруға көмектеседі. Мал санына қарай әр топқа қордың қанша күн жететінін есептеңіз. Жеткізу күні мен төлем мерзімін де ескеріңіз.